بدن انسان اطلاعات زیادی در اختیار پزشک قرار میدهد؛ اما برای پیدا کردن هر مشکل، باید سراغ نمونه مناسب رفت. خون، ادرار و مدفوع هرکدام پنجره متفاوتی به وضعیت سلامت بدن هستند.
به گزارش پایگاه خبری صبح جامعه ، وقتی پزشک آزمایش تجویز میکند، انتخاب نوع نمونه تصادفی نیست. خون بیشتر برای بررسی وضعیت عمومی بدن، سلولهای خونی و عملکرد برخی اندامها به کار میرود؛ ادرار میتواند اطلاعات مهمی درباره کلیهها و دستگاه ادراری ارائه دهد و مدفوع نیز در بررسی مشکلات دستگاه گوارش و برخی عفونتها کاربرد دارد. درک تفاوت این سه آزمایش میتواند به افراد کمک کند نتایج آزمایشهای خود را بهتر بشناسند.
آزمایش خون؛ تصویری از وضعیت داخلی بدن
خون در سراسر بدن جریان دارد و به همین دلیل میتواند اطلاعات گستردهای در اختیار پزشک قرار دهد. آزمایش خون بسته به نوع آن ممکن است برای بررسی مواردی مانند:
- کمخونی و وضعیت سلولهای خونی
- قند خون
- چربیهای خون
- عملکرد کبد
- عملکرد کلیه
- برخی هورمونها
- نشانههای التهاب
- کمبود بعضی ویتامینها و مواد معدنی
استفاده شود.
بنابراین «آزمایش خون» یک آزمایش واحد نیست و نوع بررسیها باید بر اساس هدف پزشکی تعیین شود.
آزمایش ادرار؛ سرنخهایی از کلیه و دستگاه ادراری
ادرار حاصل فرآیند تصفیه خون توسط کلیههاست و بررسی آن میتواند اطلاعات مهمی درباره عملکرد دستگاه ادراری در اختیار پزشک قرار دهد.
در آزمایش ادرار ممکن است مواردی مانند وجود خون، پروتئین، گلوکز، گلبولهای سفید، باکتریها و برخی مواد دیگر بررسی شود.
به همین دلیل، آزمایش ادرار میتواند در بررسی مشکلاتی مانند عفونتهای ادراری، برخی اختلالات کلیوی و بعضی مشکلات متابولیک مورد استفاده قرار گیرد.
آزمایش مدفوع؛ تمرکز بر دستگاه گوارش
نمونه مدفوع بیشتر برای بررسی وضعیت دستگاه گوارش مورد استفاده قرار میگیرد. بسته به نوع آزمایش، میتوان موارد مختلفی را بررسی کرد؛ از جمله:
- خون مخفی در مدفوع
- برخی انگلها و تخم انگلها
- بعضی عفونتهای گوارشی
- نشانههای التهاب روده
- و برخی اختلالات مربوط به هضم و جذب
بنابراین آزمایش مدفوع نیز انواع مختلفی دارد و یک آزمایش واحد محسوب نمیشود.
چرا گاهی هر سه آزمایش درخواست میشود؟
گاهی پزشک برای یک چکاپ یا بررسی یک مشکل، آزمایش خون، ادرار و مدفوع را همزمان درخواست میکند. دلیل آن این است که هیچکدام از این آزمایشها به تنهایی تصویر کاملی از سلامت بدن ارائه نمیکنند.
هر نمونه اطلاعات متفاوتی در اختیار پزشک قرار میدهد و کنار هم قرار گرفتن نتایج میتواند تصویر دقیقتری ایجاد کند.
یک نکته مهم؛ نتیجه آزمایش به تنهایی تشخیص نیست
بالا یا پایین بودن یک عدد در آزمایش الزاماً به معنای ابتلا به بیماری نیست. سن، جنسیت، داروهای مصرفی، رژیم غذایی، زمان نمونهگیری و شرایط جسمی فرد میتواند روی نتایج تأثیر بگذارد.
به همین دلیل، تفسیر آزمایش باید در کنار علائم، سابقه پزشکی و معاینه فرد انجام شود.
جمعبندی
اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم:
خون، بیشتر وضعیت عمومی و عملکرد بخشهای مختلف بدن را نشان میدهد؛ ادرار اطلاعات مهمی درباره کلیه و دستگاه ادراری میدهد؛ و مدفوع بیشتر برای بررسی دستگاه گوارش و برخی عفونتها و خونریزیهای گوارشی کاربرد دارد.
در واقع، این سه آزمایش رقیب یکدیگر نیستند؛ بلکه سه پنجره متفاوت برای شناخت وضعیت بدن هستند.
*نویسنده : سمیرا امینی