خبرنگار:ماهرخ مرنی
رئیسعلی دلواری و مبارزان تنگستانی بیشتر در شب به صورت شبیخون، تلفات مؤثر و سنگینی به نیروهای انگلستان وارد نمودند؛ یکی از این شبیخونها دو تن از افسران عالی رتبه انگلیسی به همراه چند سرباز مزدور هندی به هلاکت رساندند که این اقدام برای متجاوزان بسیار سنگین و غیر قابل تحمل بود.
در اعصار مختلف تاریخ، استعمارگران برای توجیه چپاول و غارت منابع و سرمایههای کشورهای جهان سوم و در قالب برقراری نظم و امنیت آن منطقه، اقدام به تجاوز به خاک کشورهای جهان سوم مینمایند.
مبارز غیرتمند، رئیسعلی دلواری (فرزند کدخدای) در سال ۱۲۹۹ در روستای دلوار از توابع تنگستان بوشهر به دنیا آمد.
از همان دوران کودکی و سپس نوجوانی در یادگیری و کوشش قرآن و حفظ اشعار سعدی و حافظ و همچنین در فنون نظامی و اسب سواری، در بین همسالان خود فردی برجسته بود چنانچه در تیراندازی مهارت درخشانی کسب کرده بود.
در آغاز جنگ جهانی اول (سال 1914) ارتش روس از شمال و نیروهای انگلستان از جنوب کشور؛ ایران را مورد هجوم و تجاوز قرار دادند. کشتی های انگلیس در ساحل بوشهر لنگر انداختند و نیروهای پیاده نظام آن وارد خاک ایران شدند.
اشغالگران انگلیسی؛ در اوت ۱۹۱۵ (مصادف با هفدهم مرداد ماه سال ۱۲۹۴) تدریجاً در صدد آن بر آمدند تا بوشهر و برخی نواحی ساحلی از جمله؛ دشتستان، تنگستان، دلوار و تنگستان ساحلی، برخون، چاه کوتاه و… را تحت تصرف خود در آورند.
در این راستا، علمای بوشهر فتوای جهاد علیه تجاوز انگلستان به نیت توسعه حوزه نفوذ و سیطره بر منطقه خلیج فارس و تاراج نفت جنوب کشور ایران را صادر کردند.
رئیسعلی دلواری که از جمله پیشگامان نهضت مشروطه در جنوب ایران و از جمله مبارزان تنگستانی محسوب میشد به این فتوا لبیک گفت و در مسیر خنثیسازی پروژه سیطرهجویانه انگلیسیها از جان و مال خود گذشت.
وی رهبر قیام مردم غیور و غیرتمند جنوب ایران را در مبارزه با سرسپردگی و استبداد محمدعلی قاجار و مبارزه با ضد استعمارگران را بر عهده گرفت.
از آن پس؛ دلواری به همراه گروههای گستردهای از مبارزان تنگستانی به جنگ با تجاوزگران انگلستان در جنوب کشور پرداخت.
ایشان طی یک هجوم ناگهانی، بوشهر را از لوث وجود عناصر خائن وابسته به دربار پاکسازی کرده و امور گمرک و انتقالات را عهدهدار شد که ای امر به بریتانیا خوش نیامد و برای تضعیف مشروطهخواهان و سلطه بر منابع اقتصادی جنوب شروع به سرکوب و تفرقه بین انقلابیون کرد که رئیسعلی در جواب رشوه کلانی از طرف انگلیسیها گفت: به اربابانت بگو؛ ایرانی غیرت دارد و غیرت قیمت ندارد.
رئیسعلی دلواری و مبارزان تنگستانی بیشتر در شب به صورت شبیخون، تلفات مؤثر و سنگینی به نیروهای انگلستان وارد نمودند؛ یکی از این شبیخونها دو تن از افسران عالی رتبه انگلیسی به همراه چند سرباز مزدور هندی به هلاکت رساندند که این اقدام برای متجاوزان بسیار سنگین و غیر قابل تحمل بود تا اینکه در ۲۶ رمضان ۱۳۳۳ شبانه با چهار ناو جنگی وردها سرباز به بوشهر حمله کردند.
رئیسعلی، با همفکری علمای جنوب شبهنگام با تقریباً چهارصد تفنگی مبارز به قوای دشمن شبیخون زدند وعده زیادی از مزدوران انگلیسی و هندی را به هلاکت رساندند.
شکست نیروهای انگلستان در دلوار، یکی از اقدامات درخشان و برجسته مبارزین وطنپرست، مشروطهخواه و آزادیخواه جنوب ایرانزمین، در تاریخ جنگ جهانی اول در بشمار میرود که همواره همچون برگ زرینی بر عرصه مبارزات مردم ایران میدرخشد.
نحوه شهادت رئیسعلی دلواری
سرانجام “دلواری”؛ پس از حمله سراسری به بوشهر و آزادسازی آن از سیطره متجاوزان خارجی، در ۲۳ شوال سال ۱۳۳۳ هنگام وضو گرفتن و آماده شدن برای نماز؛ از پشت سر به دست یکی از خائنین داخلی مورد هدف گلوله قرار گرفت و در سن ۳۴ سالگی به درجه رفیع شهادت در راه مبارزه با متجاوزان نائل آمد.
*نویسنده: ماهرخ مرنی
خبرنگار : محمد امینی 
